ފުރިހަމަ ޞިއްޙަތަކަށް މުޅި ޤައުމު އެކުގައި

ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ޞިއްޙީގޮތުން ދުޅަހެޔޮއާބާދީއެއް އޮތް ޤައުމަކަށް ހެދުމަށް، ހަމަހަމަ ކަމާއެކު ލިބިގަނެވޭ، ފެންވަރު ރަނގަޅު ފަސޭހައިން ރައްޔިތުންނަށް ވާސިލްވެވޭ ފުރިހަމަ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތެއް އެންމެންގެ ބައިވެރިވުމާއެކު ފޯރުކޮށްދެވޭކަން ކަށަވަރުކުރުން.

ދިވެހިސަރުކާރުގެ ވުޒާރާތަކުގެ ތެރެއިން ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދިނުމުގެ ސިޔާސަތުތަކާއި އުޞޫލުތައް ކަނޑައެޅުމާއި ދުޅަހެޔޮ، ހަށިހެޔޮ ޞިއްޙަތެއްގެ ވެރި މުޖުތަމަޢުއެއް ބިނާކުރުމުގެ ޒިންމާ ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއަކީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތް، ފެމިލީ އެންޑް ވެލްފެއާ އެވެ. މިނިސްޓްރީގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި މުޖުތަމަޢުގައި ޞިއްޙީ ހޭލުންތެރިކަން ކުރިއަރުވާ، ރައްޔިތުންނަށް ހަމަހަމަ ކަމާއެކު އަތްފޯރާފަށުގައި، ފެންވަރު ރަނގަޅު، ފަސޭހައިން ވާޞިލުވެވޭ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތައް ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ހިސާބަކުން ލިބިދިނުން ހިމެނެއެވެ. އަދި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކަކީ ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދެވޭ އެންމެ އަސާސީ އެއް ޚިދުމަތަށް ވީހިނދު މި ޚިދުމަތް ވީހާވެސް ދެމެހެއްޓެނިވި އަދި ފައިދާކުރަނިވި ގޮތެއްގައި ކުރުމަކީ މި މިނިސްޓްރީގެ މައިގަނޑު އަމާޒެވެ. މިގޮތުން ޞިއްޙީ ކަންކަމާގުޅޭ ޤާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތައް އަދި ސިޔާސަތުތައް އެކުލަވާލާ ތަންފީޒު ކުރެވެމުންދާ މިންވަރު ބަލައި ޞިއްހީ ޚިދުމަތް ދިނުމާގުޅޭ ސްޓޭންޑަޑްތައް އެކުލަވާލާ ކަމާގުޅޭ ކަންތައްތަކުގައި ރާއްޖެއާއި ރާއްޖޭންބޭރު  ފަރާތްތަކާ ގުޅިގެން އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރުމެވެ.

މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތުގެ ދަށުން ހިނގަމުންދާ ޑިޕާޓްމަންޓުތަކުގެ ތެރޭގައި ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީ (އެޗް.ޕީ.އޭ)، މޯލްޑިވްސް ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އޮތޯރިޓީ (އެމް.އެފް.ޑީ.އޭ)، ނޭޝަނަލް މެންޓަލް ހެލްތު ޑިޕާޓްމަންޓް (އެން.އެމް.އެޗް.ޑީ) ހިމެނެއެވެ. މީގެއިތުރުން މޯލްޑިވްސް މެޑިކަލް އެންޑް ޑެންޓަލް ކައުންސިލް، މޯލްޑިވްސް ނާރސިންގ އެންޑް މިޑްވައިފަރީ ކައުންސިލް އަދި މޯލްޑިވްސް އެލައިޑް ކައުންސިލްވެސް ހިނގަމުންދަނީ މި މިނިސްޓްރީގެ ދަށުންނެވެ. 

ޞިއްޙީ ޚިދުމަތުގެ ދަރަޖަތައް ބެހިފައިވަނީ 3 ބަޔަކަށެވެ. އެއީ ރަށުފެންވަރުގައި ޤާއިމްކޮށްފައިވާ ޞިއްހީމަރުކަޒުތަކުން ދެވޭ ޚިދުމަތްތަކާއި، މާބަނޑުމީހުންނާއި އަލަށް އުފަންވާ ކުދިންނަށް ދެވޭ ޚިދުމަތްތަކާއި، އެހެނިހެން ބަލިތަކާ ގުޅިގެން ދެވޭ ސްޕެޝަލިސްޓުންގެ ޚިދުމަތްތަކާއެކު އަތޮޅު/ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލްތަކުން ދެވޭ ޚިދުމަތްތަކާއި ޓާޝަރީ ފެންވަރުގައި ދެވޭ ޚިދުމަތްތަކެވެ. ރާއްޖޭގެ ރަށްތައް ބެހިފައިވާގޮތުން ބައެއް ރަށްރަށަކީ އާބާދީގެ ގޮތުން ވަރަށް މީސްކޮޅު މަދު ބައެއް ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކެވެ. ނަމަވެސް ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ރާއްޖޭގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ ރަށެއްގައިވެސް ވަނީ ޞިއްހީ ޚިދުމަތްދޭ މަރުކަޒެއް ޤާއިމުކޮށްފައެވެ. އަދި މި މަރުކަޒުތަކުން ޚިދުމަތްދެމުން ގެންދަނީ އެ މަރުކަޒަކަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ދަރަޖައާ އެއްގޮތަށެވެ. ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ޤާއިމުކުރެވިފައި ވަނީ ޓާޝަރީ ފެންވަރުގެ 6 ހޮސްޕިޓަލެވެ. މީގެތެރިން 2 ހޮސްޕިޓަލަކީ އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން ހިންގާ ހޮސްޕިޓަލް ކަމުގައިވާ އޭ.ޑީ.ކޭ ހޮސްޕިޓަލާއި ޓްރީޓޮޕް ހޮސްޕިޓަލެވެ.އަދި އަނެއް 4 ހޮސްޕިޓަލް ކަމަށްވާ އިންދިރާ ގާންދީ މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލް (އައި.ޖީ.އެމް.އެޗް)، ދަރުމަވަންތަ ހޮސްޕިޓަލް، ހުޅުމާލެ ހޮސްޕިޓަލް އަދި އައްޑޫ އިކުއަޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލް (އޭ.އީ.އެޗް) އަކީ ސަރުކާރު 4 ހޮސްޕިޓަލެވެ. މީގެ އިތުރުންވެސް ސްޕެޝަލިސްޓް ޑޮކްޓަރުންނާއެކު ކޮންމެ އަތޮޅެއްގައި އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލެއް ޤާއިމުކުރެވި އެއިން ކޮންމެ ހޮސްޕިޓަލެއް ދަރަޖަ ކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް ދެމުން ގެންދެވެއެވެ.

ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކުގެ ތެރެއިން ރައްޔިތުންނަށް އެންމެ ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ފޯރުކޮށްދެވޭ ޚިދުމަތްތަކަކީ ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ޚިދުމަތްތަކެވެ. މިގޮތުން ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ ގިންތިތަކުގެ ޞިއްޙަތު ރައްކާތެރިކުރުމަށް ބޭނުންވާ ޚިދުމަތްތައް ރާވައި ހިންގައި، ޢާންމު ޞިއްޙަތު ރައްކާތެރިކުރުމުގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދީ، ރާއްޖެއާއި ރާއްޖޭން ބޭރުގެ ކަމާގުޅޭ މާހިރުންގެ އެހީއާއިއެކު ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގަމުން ގެންދެއެވެ. އަދި ޞިއްހީ ދިރާސާތައް ހަދާ ފަރާތްތަކާއި ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ފަންނުވެރިން، ސަރުކާރުގެ އޮފިޝަލުން، މުޖުތަމަޢުގައި ތިބި ކަމާގުޅޭ ފަންނީ ބޭފުޅުން ގުޅިގެން ހިތުގެ ބަލި، ހަކުރުބަލި، އިންފެކްޝަސް ޑިޒީޒް އަދި ތިމާވެށީގެ މައްސަލަތަކުން ޖެހޭ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރި ކުރުމަށް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީއާއި ގުޅިގެން ދަނީ އެކިއެކި ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގަމުންނެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ކަމާގުޅޭ ޕޮލިސީތަކާއި ޕްލޭންތައް އަދި ގައިޑްލައިންތަކާއި ޢާއްމު ޞިއްޙަތާބެހޭ ސަރވެއިލެންސް ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމުގެ މަސައްކަތްވެސް އެޗް.ޕީ.އޭ.އިން ކުރަމުން ގެންދެއެވެ.  ޢާންމު ޞިއްޙަތު ކުރިއެރުވުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތަކަށް ބަލާއިރު ބަލިވުމުން ފަރުވާ ކުރުމަށްވުރެން ބަލިވުމުގެ ކުރިން ރައްކާތެރިކުރުވާ ފަދަ ކޮމިޔުނިޓީ ޕްރޮގްރާމްތަކަކީ ޢާއްމު ޞިއްޙަތު ކުރިއެރުވުމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ރޯލެއް އަދާކުރާ ޕްރޮގްރާމްތަކެކެވެ. އަދި އޭގެސަބަބުން މުޖުތަމަޢުގައި ހިތުގެ ބައްޔާއި ހަކުރުބަލި ފަދަ ގައިން ގަޔަށް ނާރާ ދާއިމީ ބަލިތައް މަދުވެގެންދާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކޮންމެ އަތޮޅެއްގައި ސްޕެޝަލިސްޓް ޑޮކްޓަރުން ތިބޭ އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލެއް ގާއިމުކޮށް، އެއިން ކޮންމެ ހޮސްޕިޓަލެއް ގްރޭޑްކޮށް، ހޮސްޕިޓަލުގެ ގްރޭޑިންއަށް ބެލުމަށްފަހު މެޑިކަލް ސްޕެޝަލިޓީ ކެއާ ފޯރުކޮށްދެއެވެ. ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ދާއިރާއަކީ ވަރަށް ފުޅާ އަދި ތަފާތު ދާއިރާއެއް ކަމުން، ވަރަށް ތަފާތު ބެކްގްރައުންޑާއި ނަޒަރިއްޔާތަކުގެ ތަޖުރިބާކާރުން އެއްތަނަކަށް ގެނެސްދެއެވެ. ސިއްހީ ދާއިރާގެ ރިސާޗަރުންނާއި ޕަބްލިކް ހެލްތު ޕްރޮފެޝަނަލުންނާއި ސަރުކާރުގެ އޮފިޝަލުންނާއި މުޖުތަމައުގެ ސްޓޭކްހޯލްޑަރުންނާއި އެހެނިހެން ފަރާތްތަކުން ގުޅިގެން ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ހަކުރު ބައްޔާއި ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލިތަކާއި ތިމާވެށީގެ ނުރައްކާތަކާ ހަމައަށް ސިއްހީ މައްސަލަތަކުގެ އަސަރު ކުޑަކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރެ އެވެ. މިގޮތުން އެޗް.ޕީ.އޭގެ ޤައުމީ ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ގައިޑްލައިން ތައް އެކުލަވާލުމާއި، ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ދާއިރާތައް ބެލެހެއްޓުން ހިމެނެއެވެ. އާބަން ޕްރައިމަރީ ހެލްތްކެއާ ސެންޓަރު، ދަމަނަވެށި މާލޭގައި ގާއިމުކޮށްފައިވާއިރު، މާލެ ސަރަހައްދުގެ ރައްޔިތުންނަށް ޕްރައިމަރީ ހެލްތް ކެއާގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެ އެވެ.

އެމް.އެފް.ޑީ.އޭ އަކީ ރާއްޖެއަށް އެތެރެ ކުރެވޭ އަދި ރާއްޖޭގައި އުފައްދާ ކާބޯތަކެއްޗާއި ބޭހުގެ ފެންވަރު ކަށަވަރުކުރުމާއި، މިކަންކަމާބެހޭ މަޢުލޫމާތު ބަލަހައްޓާ އޮތޯރިޓީއެވެ. މި އޮތޯރިޓީގެ މައިގަނޑު 3 ޑިވިޜަންކަމަށްވާ މެޑިސިން އެންޑް ތެރަޕިއުޓިކް ގުޑްސް ޑިވިޜަން، ފުޑް ކޮންޓްރޯލް ޑިވިޜަން އަދި ނެޝަނަލް ހެލްތު ލެބޯރެޓަރީ އިން އެމް.އެފް.ޑީ.އޭގެ މެންޑޭޓް ޙާޞިލުކުރުމަށް ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރާ އަދި ރާއްޖޭގައި އުފައްދާ ކާބޯތަކެއްޗާ ބޭހުގެ ފެންވަރާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށް މިންގަނޑުތައް ކަނޑައަޅައި، މިންގަނޑުތަކާއި އެއްގޮތަށް ތަންތަން ހުރިތޯ ބަލައި ޗެކްކޮށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން ހިމެނެއެވެ. މެޑިސިން އެންޑް ތެރަޕިއުޓިކް ގުޑްސް ޑިވިޜަންގެ ޒިންމާ އަކީ ރާއްޖެ އެތެރެކުރާ ހުރިހާބާވަތެއްގެ ބޭސްތައް އެތެރެކޮށް، ވިއްކާ އަދި ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުން ބޭނުންކުރަނީ ޤަވާއިދާ އެއްގޮތަށްތޯ ބެލުމެވެ. އަދި މިހާރު ހެދިފައިވާ ޕޮލިސީތަކާއި މިންގަނޑުތައް ރިވިއުކޮށް، ހަރުދަނާގޮތެއްގައި ފެންވަރު ރަގަނޅު ބޭސް ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށް ހޯދައިދިނުމެވެ. 

ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ކަންކަން ކޯޑިނޭޓްކޮށް، ނަފްސާނީ އަދި ނަފްސާނީ މައްސަލަތަކަށް 24 ގަޑިއިރު ހާއްސަ ހެލްޕްލައިންއެއް ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، ސަރުކާރުގެ މުއައްސަސާތަކާއި އަމިއްލަ ފަރުދުންނާއި ޖަމިއްޔާތަކާ ގުޅިގެން ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް މެންޓަލް ހެލްތް ޑިޕާޓްމަންޓުން ވަނީ ނިންމާފައެވެ.

ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުން ދިރިއުޅޭ ގެ (އެޗްޕީއެސްއެން) އަކީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނާއި ނަފްސާނީ ބަލިތަކާއި ސަރުކާރުގެ ރެޒިޑެންޝަލް ހިދުމަތް ބޭނުންވާ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ގެއެކެވެ. ފަރުވާ އާއި ރިހެބިލިޓޭޝަންގެ ހިދުމަތާއި އެކްޓިވް ހިދުމަތުގެ އިތުރުން ކްލައިންޓުންނަށް ތަމްރީނު ދިނުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ވެސް މި ގޭގައި ހިންގަ އެވެ.